മതം മാറിയ ക്രൈസ്തവ യുവതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യരുത്; നൈജീരിയൻ കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി

അബൂജ: ഇസ്‌ലാം മതം ഉപേക്ഷിച്ച് ക്രിസ്തുവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചതിന്റെയോ നിർബന്ധിത വിവാഹത്തിന് വിസമ്മതിച്ചതിന്റെയോ പേരിൽ ഒരു ക്രൈസ്തവ യുവതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ കാനോ സംസ്ഥാനത്തെ ഇസ്‌ലാമിക മതപൊലീസിന് (ഹിസ്ബ) അധികാരമില്ലെന്ന് നൈജീരിയൻ ഫെഡറൽ ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. ഉത്തര നൈജീരിയയിലെ ഹിസ്ബ സംവിധാനത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയെക്കുറിച്ച് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നതാണ് ഈ കേസ്.

സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ “സാറ” എന്ന പേരിൽ മാത്രം തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന 22-കാരിയുടെ കേസിലാണ് വിധി. യുവതിയുടെ നിയമപോരാട്ടത്തിന് പിന്തുണ നൽകിയ അലയൻസ് ഡിഫൻഡിംഗ് ഫ്രീഡം (ADF) ഇന്റർനാഷണൽ ആണ് വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്.

വീട് വിട്ടിറങ്ങിയ യുവതി

2025-ൽ കാനോ സംസ്ഥാനത്തെ സ്വന്തം വീട്ടിൽനിന്ന് സാറ ഒളിച്ചോടുകയായിരുന്നു. മൂത്ത സഹോദരങ്ങളിൽനിന്ന് അതിക്രമങ്ങൾ നേരിട്ടതും, അവർ അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി വിവാഹത്തിന് നിർബന്ധിച്ചതുമാണ് കാരണം. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മാതാപിതാക്കൾ മരിച്ചതോടെ മൂത്ത സഹോദരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിലായിരുന്നു സാറ.

വീട് വിട്ടിറങ്ങിയ ശേഷം “അബാര” എന്ന ക്രൈസ്തവ കുടുംബത്തിൽ അവൾ അഭയം തേടി. ആ കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നതിനിടെയാണ് സാറ ക്രിസ്തുവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചത്.

തുടർന്ന് അവളുടെ സഹോദരങ്ങൾ കാനോ സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്ബയുമായി ചേർന്ന് അവളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യിക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ADF പറയുന്നു. നാല് ദിവസം അവളെ കസ്റ്റഡിയിൽ വെച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ മർദനത്തിന് ഇരയാക്കിയെന്നും, താൻ ഒഴിഞ്ഞുമാറിയ വിവാഹത്തിന് സമ്മതിക്കാൻ സമ്മർദം ചെലുത്തിയെന്നും ആരോപണമുണ്ട്.

മോചിതയായ ശേഷം, കൂടുതൽ ഭീഷണികൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കയിൽ 2026 ജനുവരിയിൽ അബാര കുടുംബം അവളെ ജോസ് നഗരത്തിലേക്ക് മാറ്റി.

കോടതി വിധി

സാറയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയെന്ന് ആരോപിച്ച് സഹോദരങ്ങൾ അബാര കുടുംബത്തിനെതിരെ കേസ് നൽകി. ഫെബ്രുവരി 26-ന് നിയമസഹായം ലഭിക്കാതെ തന്നെ ആ കുടുംബത്തെ കാനോയിൽ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി; ക്രിമിനൽ കേസ് ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്ന് ADF അറിയിച്ചു.

ഫെബ്രുവരി 24-ന് സാറ അയൽ സംസ്ഥാനത്തെ ഫെഡറൽ ഹൈക്കോടതിയിൽ മൗലികാവകാശ ഹർജി സമർപ്പിച്ചു. മേയ് 26-ന് കോടതി അവൾക്ക് അനുകൂലമായി വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചതിന്റെയോ വിവാഹത്തിന് വിസമ്മതിച്ചതിന്റെയോ പേരിൽ അവളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കരുതെന്ന് കാനോ സംസ്ഥാനത്തോടും ഹിസ്ബയോടും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

സാറയ്‌ക്കെതിരായ നടപടികൾ മനുഷ്യാന്തസ്സിനും മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവളുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ “പ്രകടമായ ലംഘനം” ആണെന്ന് കോടതി വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഈ അവകാശലംഘനങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടതായി ADF അറിയിച്ചു.

“ഹിസ്ബയ്ക്ക് ക്രൈസ്തവർക്കുമേൽ അധികാരമില്ല”

ഉത്തര നൈജീരിയയിലെ ഇസ്‌ലാമിക മതപൊലീസിന്റെ അധികാരപരിധിക്ക് സുപ്രധാനമായ ഒരു നിയമപരമായ പരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതാണ് ഈ വിധിയെന്ന് ADF വിലയിരുത്തി.

“ക്രൈസ്തവരുടെയോ മറ്റ് അമുസ്‌ലിംകളുടെയോ മേൽ ഹിസ്ബ പൊലീസിന് അധികാരപരിധിയില്ല എന്ന് സാറയുടെ കേസിലെ കോടതിവിധി ഉറപ്പിക്കുന്നു,” ADF-ന്റെ ആഗോള മതസ്വാതന്ത്ര്യ വിഭാഗം സീനിയർ കൗൺസൽ ഷോൺ നെൽസൺ പറഞ്ഞു.

ഹിസ്ബ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മതാധികാരികളിൽനിന്ന് സമ്മർദം നേരിടുന്ന മറ്റ് ക്രൈസ്തവർക്കും വിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചവർക്കും ഈ കേസ് ഗുണകരമാകുമെന്ന് സംഘടന പ്രത്യാശിക്കുന്നു.

തന്റെ വിശ്വാസം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം കോടതി അംഗീകരിച്ചതിൽ നന്ദിയുണ്ടെന്ന് സാറ പ്രതികരിച്ചു.

“യേശുവിലുള്ള വിശ്വാസം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമല്ല. ക്രിസ്ത്യാനിയാകാനുള്ള എന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചതിലും, മതപൊലീസിൽനിന്ന് എനിക്ക് ഇപ്പോൾ സംരക്ഷണം ലഭിച്ചതിലും ഞാൻ നന്ദിയുള്ളവളാണ്,” അവൾ പറഞ്ഞു.

അബാര കുടുംബത്തിന്റെ നിയമപോരാട്ടം തുടരുന്നു

എന്നാൽ സാറയെ സഹായിച്ച ക്രൈസ്തവ കുടുംബത്തിന്റെ നിയമപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഈ വിധി പരിഹാരമാകുന്നില്ല. അബാര കുടുംബത്തിനെതിരായ ക്രിമിനൽ കേസ് കാനോയിൽ തുടരുകയാണെന്ന് ADF അറിയിച്ചു. നിലവിൽ ജാമ്യത്തിലുള്ള കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതിരോധത്തിന് ADF പിന്തുണ നൽകുന്നു. സാറയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയതല്ല, മറിച്ച് അപകടകരമായ ഒരു സാഹചര്യത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ സഹായിക്കുകയാണ് അവർ ചെയ്തതെന്നാണ് സംഘടനയുടെ വാദം. കുടുംബത്തിനെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ പിൻവലിക്കണമെന്ന് ADF ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

മതനിയമ നിർവഹണത്തിന്റെ സങ്കീർണത

നൈജീരിയയുടെ പരമ്പരാഗത പൊലീസ്-കോടതി സംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഹിസ്ബ സംവിധാനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം. ഫെഡറൽ നിയമവ്യവസ്ഥയ്‌ക്കൊപ്പം ശരിഅത്ത് അധിഷ്ഠിത ക്രിമിനൽ നിയമം നിലനിൽക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് കാനോ. മുസ്‌ലിം ഭൂരിപക്ഷ സമൂഹങ്ങളിൽ ഇസ്‌ലാമിക ആചാരങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും ശരിഅത്ത് ലംഘനങ്ങൾ എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലുമാണ് ഹിസ്ബ സംഘടനകൾ പരമ്പരാഗതമായി ഇടപെട്ടുപോന്നത്.

ഉത്തര നൈജീരിയയിലെ ശരിഅത്ത് ക്രിമിനൽ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള 2019-ലെ യു.എസ്. കമ്മീഷൻ ഓൺ ഇന്റർനാഷണൽ റിലീജിയസ് ഫ്രീഡം (USCIRF) റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, കാനോ, സാംഫറ, സൊകോട്ടോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഹിസ്ബ നിയമങ്ങൾ ആരാധന, വസ്ത്രധാരണം, സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശരിഅത്ത് അനുസരണം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ഈ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആളുകളെ ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് മതപരിവർത്തനം ചെയ്യിക്കാനുള്ള അധികാരം ഹിസ്ബയ്ക്ക് ഇല്ലെന്നും അതേ റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സമാന കേസുകൾ

മതഹിംസ, മതനിന്ദാ നിയമങ്ങൾ, മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭീഷണികൾ ഉത്തര നൈജീരിയയിലെ ക്രൈസ്തവരും മറ്റ് മതന്യൂനപക്ഷങ്ങളും നേരിടുന്നുണ്ടെന്ന് ADF പറയുന്നു.

ക്രൈസ്തവ വിദ്യാർഥിനി ഡെബോറ ഇമ്മാനുവൽ യാക്കൂബുവിന്റെ കൊലപാതകത്തെ അപലപിക്കുന്ന വീഡിയോ പങ്കുവെച്ചു എന്ന് ആരോപിച്ച് 19 മാസം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ ക്രൈസ്തവ വനിത റോഡ ജതാവുവിന്റെ കേസ് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. 2024 ഡിസംബറിൽ അവർ കുറ്റവിമുക്തയാക്കപ്പെട്ടു. അക്രമങ്ങളിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ക്രിസ്തുവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചവരെ സഹായിച്ചു എന്ന പേരിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത, “ഡേവിഡ്” എന്ന് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ക്രൈസ്തവ യുവാവിന്റെ കേസും സംഘടന ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു; 2025-ൽ അദ്ദേഹവും കുറ്റവിമുക്തനായി.

അവസാനിക്കാത്ത ചോദ്യങ്ങൾ

മതസ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഭരണഘടനയും അതേസമയം ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ശരിഅത്ത് നിയമത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ അനുവാദം നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥയും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത്, മതനിർവഹണ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിധി എവിടെയാണ് എന്ന ചോദ്യമാണ് ഈ കേസ് ഉയർത്തുന്നത്.

ഈ വിശാലമായ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ഫെഡറൽ ഹൈക്കോടതി വിധി പരിഹാരം നൽകുന്നില്ല. എങ്കിലും സാറയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, തന്റേതെന്ന് അവൾ ഉറപ്പിച്ചുപറയുന്ന ഒരു തീരുമാനത്തിന്റെ പേരിൽ ഇനി അറസ്റ്റ് ഭയക്കേണ്ടതില്ല എന്ന സംരക്ഷണം അത് നൽകുന്നു. ഹിസ്ബയുടെ ഭീഷണിയില്ലാതെ ക്രിസ്തുവിശ്വാസം ജീവിക്കാൻ അവൾക്ക് ഇപ്പോൾ കഴിയും — അതേസമയം അവൾക്ക് അഭയം നൽകിയ കുടുംബം ഇപ്പോഴും കോടതിമുറിയിലെ പോരാട്ടം തുടരുകയാണ്.