ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ‘വിചിത്ര സംഗീത’ ദിനം: കേട്ടുപരിചയമില്ലാത്ത ഈണങ്ങളിലേക്ക് ചെവി തുറക്കാം

ഓഗസ്റ്റ് 24: എല്ലാ വർഷവും ഓഗസ്റ്റ് 24 അന്താരാഷ്ട്ര വിചിത്ര സംഗീത ദിനമായി (International Strange Music Day) ആചരിക്കപ്പെടുന്നു. പതിവ് ഇഷ്ടങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് കടന്ന് അപരിചിതമായ എന്തെങ്കിലും കേൾക്കാൻ സംഗീതജ്ഞരെയും ശ്രോതാക്കളെയും ഒരുപോലെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ആരാണ് ഈ ദിനത്തിന് പിന്നിൽ?

ന്യൂയോർക്ക് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന, ഡിട്രോയിറ്റിൽ ജനിച്ച സംഗീതജ്ഞനും സംഗീതസംവിധായകനുമായ പാട്രിക് ഗ്രാന്റാണ് ഈ ദിനത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്. ജൂലിയാർഡിൽ പരിശീലനം നേടിയ ഗ്രാന്റ് തന്റെ കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സംഗീതസംവിധായകൻ ജോൺ കേജിന്റെ പ്രൊഡക്ഷൻ ടീമിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു; ഫിലിപ്പ് ഗ്ലാസിന്റെ റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോകളിലും സമയം ചെലവഴിച്ചു.തന്റെ പുതിയ ആൽബം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗം കൂടിയായാണ് ഈ ദിനം തുടങ്ങിയത്. ഓഗസ്റ്റ് 24 തിരഞ്ഞെടുത്തതിനു പിന്നിലും ഒരു കഥയുണ്ട് — തനിക്ക് ഒരുതരം കലാഗുരുവായിരുന്ന, തന്റെ അന്നത്തെ കാമുകിയുടെ പിതാവിന്റെ ജന്മദിനമായിരുന്നു അത്.

2002 ആയപ്പോഴേക്കും വിവിധ കലാകാരന്മാരും വേദികളും ഈ ദിനം ഏറ്റെടുത്തു; ആചരണം യൂറോപ്പിലേക്കും വ്യാപിച്ചെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയതോടെയാണ് പേരിനൊപ്പം “ഇന്റർനാഷണൽ” എന്ന വാക്ക് ചേർത്തത്.

‘മുൻവിധിയില്ലാതെ കേൾക്കുക’

‘മുൻവിധിയില്ലാതെ കേൾക്കുക’ (listening without prejudice) എന്നതാണ് ഗ്രാന്റിന്റെ ആപ്തവാക്യം. ആളുകളുടെ സംഗീതാഭിരുചിയുടെ പരിധി വിശാലമാക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ മറ്റു മേഖലകളെ സമൂഹം നോക്കിക്കാണുന്ന രീതിയെക്കൂടി മാറ്റുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. അപരിചിതമായ ഒരു സംഗീതശകലത്തെക്കുറിച്ച് വിധിയെഴുതാതെ, അതിനെ അതായിത്തന്നെ സ്വീകരിക്കാൻ ഒരാൾക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ, സമൂഹത്തിന്റെ മറ്റു തലങ്ങളിലും അതേ സമീപനം സാധ്യമായേക്കാം എന്നതാണ് ചിന്ത.

‘വിചിത്രം’ എന്നാൽ എന്ത്?

‘വിചിത്രം’ എന്ന വാക്ക് മനഃപൂർവം തുറന്നിട്ടിരിക്കുകയാണ്. പരീക്ഷണാത്മക സംഗീതം, പരിചിതമല്ലാത്ത ഒരു വാദ്യോപകരണം, ശൈലികളുടെ അപ്രതീക്ഷിതമായ കൂടിച്ചേരൽ, പരമ്പരാഗത സ്വരലിപിയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒരു രചന, അല്ലെങ്കിൽ ശ്രോതാവ് ഇതുവരെ പരിചയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള സംഗീതം — ഇവയെല്ലാം അതിൽ ഉൾപ്പെടാം. ഏതാണ് ഏറ്റവും വിചിത്രമെന്ന് തീരുമാനിക്കുകയല്ല ലക്ഷ്യം; കൗതുകത്തോടെ കേൾക്കുകയും, നമ്മുടെ പതിവ് പ്ലേലിസ്റ്റുകൾക്കും ക്ലാസ് മുറികൾക്കും കച്ചേരികൾക്കും അപ്പുറം എത്രയോ സംഗീതം ലോകത്തുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയുമാണ്.ഹിപ് ഹോപ്പോ നാടൻ പാട്ടോ ഗോസ്പലോ പോലുള്ള കൂടുതൽ പരിചിതമായ വിഭാഗങ്ങളിൽ തന്നെ നിന്നാലും മതി — ഇതുവരെ അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു ശൈലിയാകണം എന്നു മാത്രം. കുട്ടികളോടൊപ്പം ആചരിക്കാൻ പറ്റിയ ദിവസം കൂടിയാണിത്; നിങ്ങൾ ബാല്യത്തിൽ കേട്ടുവളർന്ന സംഗീതം അവരുമായി പങ്കുവയ്ക്കാൻ ഇതിലും നല്ല അവസരമില്ല.

ശാലോം ധ്വനി വായനക്കാരോട്

ക്രൈസ്തവ സംഗീതലോകത്തിനും ഈ ദിനത്തിന് പ്രസക്തിയുണ്ട്. ആരാധനാ സംഗീതത്തിൽ പലപ്പോഴും നാം ഒരേ ശൈലിയിലും ഒരേ താളക്രമത്തിലും ഒതുങ്ങിപ്പോകാറുണ്ട്. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ സഭകൾ എങ്ങനെയാണ് ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് കേട്ടറിയാൻ — ആഫ്രിക്കൻ ഗായകസംഘങ്ങളുടെ താളാത്മകത, ഓർത്തഡോക്സ് പാരമ്പര്യങ്ങളിലെ പുരാതന കീർത്തനങ്ങൾ, ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ആരാധനാ ശൈലികൾ, ഭാരതീയ വാദ്യോപകരണങ്ങളിലുള്ള ക്രൈസ്തവ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ — ഇന്നൊരു ദിവസം മാറ്റിവയ്ക്കാം.

സ്തുതി എന്നത് ഒരു ശൈലിയിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല എന്ന ഓർമപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാകട്ടെ ഈ ദിനം.